Генадзь Аўласенка з тых пісьменнікаў, якіх не палохаюць ніякія крызісы — ні эканамічныя, ні духоўныя. Сельскі настаўнік, які многія гады выкладае біялогію ў розных школах Чэрвеньшчыны, ён яшчэ піша вершы, п’есы, апавяданні... І галоўнае — вельмі шмат піша для дзяцей. Творы Генадзя Аўласенкі часта друкуюцца — літаральна ва ўсіх дзіцячых газетах і часопісах краіны, ды і ў часопісах “Маладосць”, “Полымя”, у газеце “Літаратура і мастацтва”... (Кастусь Ладуцька "Адкуль прыходзяць казкі?")

...Мужчына, усё гэтак жа нетаропка рушыў у глыб кватэры, па ўсяму бачна, добра яму знаёмай. Жанчына ішла следам і, здавалася, не зводзіла з яго свайго пяшчотна—ўсхваляванага позірку. Гэта было тым больш дзіўна і незразумела, што ніякай асаблівай прывабнасцю мужчына не вылучаўся. Больш таго, быў ён нейкім вельмі ўжо непрыгожым, з шырокім плоскім тварам, з рэдкімі цьмянымі валасамі, праз якія яскрава прасвечвалася ранняя лысіна... ("Закаханая")
hline

Закаханая


У пярэдняй дзінькнуў званок, і жанчына, маладая і прыгожая нібыта кіназорка, адразу ж кінулася да дзвярэй, ліхаманкава іх расчыніла.
— Ты!
У паўзмроку лесвічнай пляцоўкі стаяў невысокі прыземісты мужчына ў доўгім скураным паліто і такім жа скураным капелюшы. І капялюш, і паліто былі мокрымі ад дажджу.
— Ты! – паўтарыла жанчына, голас яе задрыжэў ад хвалявання. – Чаму ты не прыходзіў так доўга?!
Не адказваючы, мужчына павольна ўвайшоў у пярэднюю. Сцягнуўшы з сябе мокрае, цяжкае паліто, кінуў яго прама на рукі жанчыны. Потым зняў капялюш, падумаў крыху і, крыва ўсміхнуўшыся, насунуў яго на пышныя, прыгожа ўкладзеныя валасы жанчыны.
— Я не прыходзіў, таму што быў заняты, — сказаў ён нарэшце, ляніва пазіраючы, як жанчына, падобная на кіназорку, чапляе на алені рог ягоны мокры капялюш, з якой цяжкасцю вешае яна паліто. – Вельмі заняты. Учора, напрыклад, я начаваў у Жанэты. Ты памятаеш Жанэту?
Жанчына нічога не адказала, але па таму, як здрыгануліся худзенькія яе плечыкі, можна было ўявіць, наколькі непрыемным было для яе гэтае прызнанне.
— А пазаўчора я быў у Марынкі, — з нейкай незразумелай помслівай асалодай працягваў між тым мужчына. – Яе ты не ведаеш, здаецца. Ці ведаеш? – ён змоўк, нібыта ў чаканні адказу, але тут жа дадаў зусім іншым тонам: — Чаравікі здымі!
Жанчына моўчкі апусцілася на калені і пачала таропка здымаць з ног мужчыны брудныя, мокрыя чаравікі. Акуратна паставіла іх на падстаўку.
— Пантофлі! – усё тым жа кіраўнічым тонам прагаварыў мужчына. – Зноў няма?!
Жанчына бездапаможна азірнулася па баках.
— Ну! Дзе пантофлі?
— Вазьмі мае, — знайшлася жанчына, здымаючы пантофлі. – Яны вялікія.
— Вялікія!
Нетаронка засунуўшы ногі ў мяккія цёплыя пантофлі, мужчына, усё гэтак жа нетаропка рушыў у глыб кватэры, па ўсяму бачна, добра яму знаёмай. Жанчына ішла следам і, здавалася, не зводзіла з яго свайго пяшчотна—ўсхваляванага позірку.
Гэта было тым больш дзіўна і незразумела, што ніякай асаблівай прывабнасцю мужчына не вылучаўся. Больш таго, быў ён нейкім вельмі ўжо непрыгожым, з шырокім плоскім тварам, з рэдкімі цьмянымі валасамі, праз якія яскрава прасвечвалася ранняя лысіна. Маленькія сонныя вочкі і доўгі тонкі нос мужчыны таксама ніякім чынам яго не ўпрыгожвалі.
— Ты галодны? – спытала жанчына, спыняючыся насупраць кухні, але мужчына, адмоўна крутануўшы галавой, адразу ж павярнуў у бок спальні, і яна, уздыхнуўшы, паслухмяна рушыла следам. Увайшоўшы ў спальню, жанчына спынілася. Мужчына ўжо распранаўся, цяжка сапучы і раскідваючы адзенне па падлозе.
— Ну! – буркнуў ён, не азіраючыся. – Чаго ты чакаеш?!
Жанчына не варухнулася, і тады мужчына павярнуўся ў яе бок.
— Не зразумеў! – сказаў ён здзіўлена. – Што з табой сёння?
— Адпусці мяне! – ледзь чутна прагаварыла жанчына. – Адпусці мяне, калі ласка!
— Што? – мужчына паціснуў плячыма. – Аб чым ты?
— Ты ведаеш, аб чым!
Мужчына нічога не адказаў. Ён толькі зноў паціснуў плячыма.
— Ты ўжо спаўна разлічыўся са мной за ўсё! За тое, што я... – жанчына змоўкла на імгненне. – Ты спаўна разлічыўся са мной за ўсё!
— Спаўна?! – нейкая нядобрая ўсмешка перакасіла раптам вузкія вусны мужчыны. – За тыя два гады, поўныя прыніжэння і пагарды?! За ўвесь той час, калі ты смяялася мне прама ў твар, смяялася над маёй знешнасцю, над кожным маіх рухам альбо словам... над маім каханнем да цябе! І ты лічыш, што мы ўжо ў разліку?! Ну, не!
Мужчына раптам змоўк, кінуў хуткі позірк ў бок жанчыны і зноў крыва ўсміхнуўся.
— А ў рэшце рэшт, я не разумею аб чым ты, — ляніва даў ён, працягваючы распранацца. – Можа святло патушыць?
— Ды ўсё ты разумееш! – закрычала раптам жанчына, падбягаючы да ложка. – Усё разумееш! Што здарылася на той вечарынцы ў цябе, што я выпіла такога?! Што ты мне падсыпаў тады?! Чаму я так змянілася, чаму стала такой?! І колькі ў цябе яшчэ такіх як я?!
Жанчына змоўкла і, паваліўшыся на ложак тварам уніз, заплакала горка і безнадзейна. Яна плакала, а мужчына стаяў побач з ложкам і моўчкі глядзеў на яе. Потым ён падыйшоў бліжэй і сеў побач. Асцярожна правёў рукой па аголенаму плячу жанчыны.
— Ну, не трэба, не трэба! – сказаў ён амаль пяшчотна. – Табе што, кепска са мной? Калі кепска – ты так і скажы!
— Адпусці мяне! – праз слёзы прашаптала жанчына, не ўзнімаючы галавы. – Я цябе вельмі прашу!
— Ты хочаш, каб я больш да цябе не прыходзіў? – тон мужчыны быў нейкі ўпэўнена—насмешлівы. – Ты гэтага хочаш? Чаму ж тады ты кожны дзень мне тэлефануеш, моліш аб сустрэчах, клянешся ў вечным каханні? Як гэта разумець?
— Адпусці мяне! – зноў прашаптала жанчына і, павярнуўшы галаву, паглядзела на мужчыну вачыма поўнымі слёз. – Зрабі, каб усё стала, як раней!
— Як раней?!
Адкінуўшы галаву, мужчына раптам весела зарагатаў.
— Ну ты і жартаўніца! Як раней... – ён змоўк, уважліва паглядзеў на заплаканы і ўсё ж такі прыгожы нават зараз жаночы твар. – А з чаго ты ўзяла, што я магу гэта зрабіць? А калі б і мог... Ты лічыш, што раней мне было лепш?
Жанчына нічога не адказала, і тады мужчына дадаў, наперад ведаючы, які будзе адказ:
— Я магу не прыходзіць больш, калі табе гэта непрыемна.
Мужчына змоўк, адчуваючы, як уздрыгнула, напруглася раптам цела жанчыны, як сціснуліся сударгава маленькія яе кулачкі.
— Я магу пайсці нават зараз, — дадаў ён, уздымаючыся з ложка. – Калі ты гэтага так жадаеш!
— О, не!
Імгненна ўскінуўшыся ў ложку, жанчына моцна абхапіла шыю мужчыны гарачымі рукамі, прыпала дрыготкімі вуснамі да яго вуснаў.
— Не слухай мяне! – усхвалявана шаптала жанчына, пакрываючы бясконцымі пацалункамі твар, шыю, плечы мужчыны. – Не слухай мне, дурніцу! Я не змагу жыць, я памру, калі ты мяне кінеш! Я так кахаю цябе!
— Тады распранайся! – мужчына задаволена усміхнуўся і, адхіліўшы жанчыну, палез сапучы пад коўдру. – І святло выключы. Не зараз, потым...
Праз нейкія паўгадзіны ён ужо спаў, і моцна хроп у сне, час ад часу пачынаючы раптам мармытаць нешта неразборлівае. Жанчына ляжала побач і моўчкі глядзела ў цемру сухімі, шырока расплюшчанымі вачыма. Аб чым яна думала зараз – ведала толькі яна сама.